2. ANALİZ UYGULAMALARI

2.1. Köşe Desteğinin Statik Analizi

2.1.1. Analizin tanımı

Aşağıda Şekil 2.1’de görüldüğü gibi ‘L’ şeklindeki köşe açılı desteği,  sol taraftaki delikten sabitlenip, sağ taraftaki deliğe değişen değerlerde yük uygulayarak parçanın yapısal statik analizi yapılacaktır. Analizin amacı tipik ANSYS analizlerinin usulünü göstermektir.

2.1.2. Verilenler

Köşe desteğinin ölçüleri Şekil 2.1’de  gösterilmektedir.  Destek A36 çeliğinden yapılmış olup, elastikiyet  modülü 30E6 psi ve yanal büzülme oranı 0.27’dir.

2.1.3. Analize yaklaşım yöntemleri

Bu analizde düzlem gerilimi var sayılmaktadır.  Destek  z doğrultusunda x ve y ölçüleriyle karşılaştırıldığında incedir ( ½” kalınlığında ) ve basınç yükü hareketleri yalnızca x-y doğrultusundadır, bu sabit  kabul edilmektedir.

Düğümler ve elementler ile katı modellemeyi kullanarak 2-D model ve otomatik ağ oluşturmayı ele almaktadır. (ANSYS de başka alternatiflerle düğümler ve elementler direkt olarak yapılabilmektedir)

2.1.4. Analizin yapılışı

Analizin izahında verilen bilgilerden faydalanarak, analiz uygulanmış ve geçilen adımlar aşağıda sırasıyla verilmiştir.

2.1.4.1. Dikdörtgenlerin tanımlanması

ANSYS de bir çok yolla geometrik model yapmak, diğer benzer programlara göre daha kolaydır. Öncelikle, başlangıcın nerede olduğuna karar verilir ve sonra  çember ve dikdörtgene ilişkin bu başlangıç tanımlanır. Başlangıcın yeri isteğe göre seçilir. Bu analizde başlangıç (0,0,0 (X,Y,Z)) noktası sol üstteki küçük deliğin merkezi seçilmiştir.  Dikdörtgene ilişkin bu konumun tanımlanması ile kolayca başlanır. ANSYS, de bu başlangıç global orijin olarak adlandırılır.

1.   Main Menu:  Preprocessor
     -Modeling-Create
          -Areas-Rectangle
               By Dimensions

2.   Dikdörtgenin ölçüleri;  X1 = 0 (Not: Tab tuşuna basılarak girişler arsında gidilebilir) X2 = 6, Y1 =-1, Y2 = 1 değerleri girilir

3.   Menüde Apply tıklayarak birinci dikdörtgen oluşturulur

4.   Şimdi ikinci dikdörtgenin ölçüleri girilir X1 = 4, X2 = 6, Y1 = -1, Y2 = -3  değerleri girilerek

5.   OK tıklanarak ikinci dikdörtgen oluşturulur ve diyalog menü kapatılır

Bu işlemlerin ardından grafik penceresinde Şekil 2.2 oluşacaktır. Şekilde global orijinin  üstteki büyük dikdörtgenin sol kenarının ortasında olduğuna dikkat edilmelidir.

 

2.1.4.2. Plot kontrollerdeki değişikliler yapılır ve görüntü yenilenir (replot)

Her bir dikdörtgenin alanı aynı renkte görülmektedir. Daha açık bir biçimde alanları ayırt etmek, alan numaralarını ve renkleri saptamak için,  Utility Menu controls’deki "Plot Numbering Controls" diyalog menüsünde oluşturduğumuz dikdörtgenlerin görüntüleri değiştirilmekte parçaların bu işlem sonunda  nasıl olacağı ise Grafik Penceresinde görülmektedir. Diyalog menüsünde  bu işlemin yapılmasından sonra “replot” otomatik olarak yapılır. Ekranı yenilediğimizde (replot) daha önce yapmış olduğumuz operasyonlar tekrardan oluşacaklardır.

1.   Utility Menu:  Plot Ctrls
     Numbering

2.   Area numbers, seçilir

3.   OK tıklanarak değişiklik yapılır, diyalog menü kapanır ve görüntü yenilenir

Daha önce, bir sonraki adıma gidilir,  önceden yapılan işlemler kaydedilir. ANSYS database  (hafızasına) herhangi bir bilgi girildiğinde bu bilgi saklanır. Dosyayı bu hafızada saklanmak için kaydetme (save) işlemi kullanılır,  SAVE_DB Toolbar  da  bulunmaktadır. Analizin ismi bracket olarak tanımlanmak istenirse, kaydetme operasyonuyla (save) hafızaya bracket_db olarak kaydedebilir. Arada sırada kaydetmek işleminin yapılması önemlidir eğer herhangi bir hata yapılırsa model eski kaydedildiği yerden yeniden çağrılabilir. 

 

4.  Toolbar:  SAVE_DB

2.1.4.3. Çalışma düzleminin değiştirilmesi ve birinci çemberin oluşturulması

Dirseğin sonundaki her bir yarım çember modelin yapılışının bir sonraki adımıdır. Biz aslında son kısımdaki dolu çemberi oluşturacağız ve Boolean “Add” operasyonuyla çemberleri ve dikdörtgenleri birleştireceğiz.  Çemberleri oluşturmakta kullanacağımız ve sonraki çalışma düzlemi  gösterilecektir.

Daha önce grafik penceresinde “zoom out” ile ilk dış yakınlaştırmayı yapabiliriz böylece çemberlerimizden daha fazlasını, diğer yaptıklarımızı da görebiliriz. Bunun yapılışında  "Pan-Zoom-Rotate" diyalog menüsü kullanılmaktadır.

1.   Utility Menu:  PlotCtrls
     Pan, Zoom, Rotate

2.   Zoom out yapmak için küçük noktaya bir kez tıklanır

3.   Close tıklanarak diyalog menü kapatılır 

4.   Utility Menu:  WorkPlane
     Display Working Plane

Not: Grafik Penceresindeki Çalışma düzleminde orjin hemen görülmektedir. Şimdi sağda X ve Y sembolleriyle global orijin tesadüfen görülmektedir ki o WX ve WY sembolleriyle gösterilmiştir. Daha sonra Wp polar (dairesel) tipe dönüştüğü,  düğümlerin arttığı ve ızgaralar görülür.

1.   Utility Menu:  WorkPlane
     WP Settings

2.   Polar seçeneği tıklanır

3.   Grid and Triad  seçilir

4.   Snap increment  seçeneğine 0.1 girilir

5.   OK tıklanarak değişiklikler tanımlanır ve diyalog menü kapanır 

İşlemlerin ardından grafik penceresinde büyük dikdörtgenin sol kenarında dairesel ve ağ biçiminde bir şekil oluşacaktır, oluşan bu şekil biraz önce oluşturduğumuz çalışma düzlemimizdir. Oluşturduğumuz bu çalışma düzleminden faydalanarak, düzlemin merkezinde daireyi oluşturalım.   

 

1.   Main Menu:  Preprocessor

          -Modeling-Create
          
-Areas-Circle
                Solid Circle

2.   Merkez nokta için WP X=0, WP Y=0 değerleri girilir.

3.   Mouse ile taşınarak radius 1’e getirilir ve sol tuşa tıklanarak çember oluşturulur.

Not: Seçme menüsünde radius seçeneğine 1  girilerek çember oluşturulabilir.

4.   Menüde OK tıklanarak seçme menüsü kapatılır

5.   Toolbar:  SAVE_DB

NOT: Pozisyonunuzu seçmeniz gerektiği zaman  “dinamik”  WP X ve Y değerleri Katı Dairesel Alan Diyalog Menüsünde (Solid Circular Area dialog box) gösterilmektedir.  Ayrıca, aynı derecede alternatif seçilirken, bu değerler diyalog menüde yarıçap yapabilecek tiptedir.

2.1.4.4. Çalışma düzleminde taşıma yapılarak ikinci çemberin oluşturulması

Benzer biçimde dirseğin ucuna başka çember yapmak için birinci çemberin çalışma düzlemini taşımamız gerekir. Çok basit yolla  sağdaki dikdörtgenin alttaki köşeleri keypoint olarak seçilerek WP konumu keypoint noktalarının ortasına taşınır.

1.   Utility Menu:  WorkPlane
     Offset WP to
          Keypoints

2.   Alttaki dikdörtgenin (küçük) sol alt köşesi tıklanarak tıklanır.

3.   Ardından alttaki dikdörtgenin sağ alt köşesi tıklanır.

4.   OK seçeneği tıklanarak seçme menüsü kapatılır.

 

1.   Main Menu:  Preprocessor
     -Modeling-Create
          -Areas-Circle
               Solid Circle

2.   WP X=0, WP Y=0 değerleri girilerek merkez nokta seçilir.

3.   Mouse ile taşıyarak veya menüde radius seçeneğine 1 değeri girilir.

4.   OK tıklanır ve menü kapatılır.

5.   Toolbar:  SAVE_DB

2.1.4.5. Alanların birleştirilmesi

Şimdi modelin tanımlanmış ayrı parçalarını (dikdörtgenler ve çemberler), modeli tek parça haline getirmek için paçaları  bir araya getirmemiz gerekir. Alanlaırı toplamak (birraya getirmek)  Boolean işlemiyle yapılmaktadır.

1.   Main Menu:  Preprocessor
     -Modeling-Operate
          -Booleans-Add
               Areas

2.   Bütün alanları almak için menüden Pick All tıklanır

3.   Toolbar:  SAVE_DB

2.1.4.6. Çizgide radüslü pah oluşturulması

1.   Utility Menu:  PlotCtrls
     Numbering

2.   Menüden   line numbering seçilir

3.   Ok seçeneğine tıklanarak değişiklik yapılır ve diyalog menü kapanır, görüntü otomatik olarak yeniden oluşur

4.   Utility Menu:  WorkPlane
Display Working Plane

5.   Main Menu:  Preprocessor
     -Modeling-Create
          -Lines-Line Fillet

6.   17 ve 8’inci çizgiler seçilir. Şekil 2.4’de görülmektedir.

7.   OK ile çizgilerin bitiş noktaları seçilir (seçme menüsünden).

8.   Radius için 0.4 değeri girilir 

9.   OK seçeneğine tıklanarak pah oluşturulur ve diyalog menü kapanır

10. Utility Menu:  Plot
     Lines

 

2.1.4.7. Pahlı bölgede alanın oluşturulması

1.   Utility Menu:  PlotCtrls
     Pan, Zoom, Rotate

2.   Zoom butonuna tıklanır

3.   Pah kırdığımız bölgede, mouse sol tuşa tıklanır, mouse dışa taşınarak uygun noktada tekrardan sol tuşa tıklanır.

4.   Main Menu:  Preprocessor
     Create
          -Areas-Arbitrary
               By Lines

5.      5.      5.       4, 5, ve 1 çizgileri seçilir. Şekil 2.6’da gösterilmektedir.

6.   OK seçeneği seçilerek alan oluşturulur ve seçme menüsü kapatılır.

7.   Pan, Zoom, Rotate diyalog menüde Fit tuşuna tıklanır

8.   Pan, Zoom, Rotate diyalog menüsü kapatılır

9.   Utility Menu:  Plot
     Areas

10. Toolbar:  SAVE_DB

 

2.1.4.8. Bütün alanların birleştirilmesi

1.   Main menu:  Preprocessor
     -Modeling-Operate
          -Booleans-Add
               Areas

2.   Pick All seçeneği tıklanarak bütün alanlar birleştirilir

3.   Toolbar:  SAVE_DB

 

2.1.4.9. Birinci deliğin oluşturulması

      1.        Utility Menu:  WorkPlane
    
Display Working Plane

2.   Main Menu:  Preprocessor
     -Modeling-Create
          -Areas-Circle
               Solid Circle

3.   Merkez nokta seçilir WP X=0, WP Y=0 (Grafik Penceresinden)

4.   Menüde radius seçeneğine .4 değeri girilir.

5.      5.      5.      5.      OK tıklanarak menü kapatılır

2.1.4.10. Çalışma düzlemi taşınır ve ikinci delik oluşturulur

1.   Utility Menu:  WorkPlane
     Offset WP to
          Global Origin

2.   Main Menu:  Preprocessor
     -Modeling-Create
          -Areas-Circle
               Solid Circle

3.   Merkez nokta seçilir WP X=0, WP Y=0 (Grafik Penceresinden)

4.   Seçme menüsünde radius seçeneğine .4 değeri girilir.

5.   OK tıklanarak menü kapatılır.

6.   Utility Menu:  WorkPlane
     Display Working Plane

7.   Utility Menu:  Plot
     Replot

8.   Utility Menu:  Plot
     Lines

9.   Toolbar:  SAVE_DB

2.1.4.11. Destekten delik için oluşturulan alanların çıkartılması

1.   Main Menu:  Preprocessor
   
 -Modeling-Operate
          -
Booleans-Subtract
               Areas

2.   Destekten çıkartılacak her iki delik alanı mause ile tıklanarak seçilir.

3.   Apply  (Seçme menüsünde)

4.   Ekranda oluşan şekilde iki delikte oluşmuştur.

5.   OK seçildiğinde delikler çıkartılır ve seçme menüsü kapanır

Bu halde ekrandaki şeklin görüntüsü Şekil 2.7’de gösterilmektedir.

2.1.4.12. Yapılan şeklin model.db.olarak hafızaya kaydedilmesi

Bu noktada; modeli mesh’li göstermeden önce hafızaya  bir isim altında  kaydetmemiz gerekecek. Biz model.db. olarak kaydedeceğiz.

1.   Utility Menu:  File
     Save As

2.   Database içine model.db  olarak dosya ismi girilir

3.   OK seçeneği tıklanarak kaydedilir ve diyalog menü kapatılır

2.1.4.13. Malzeme özelliklerinin tanımlanması

Bu analiz için, sadece dirsekte bir malzeme kullanılmıştır. Çelik A36, için  elastikiyet modülü ve Poisson’s oranı (NUXY) verilmiştir. 

1.   Main Menu:  Preprocessor
     Material Props
         
-Constant-Isotropic

2.   OK seçeneğiyle material 1 (malzeme 1)  olarak tanımlıyoruz

3.   Ekrana gelen menüde  EX seçeneğine 30e6  değeri girilir

4.   NUXY seçeneği bölgesine .27 değeri girilir

5.   OK tıklanarak malzeme tanımlanır ve diyalog menü kapanır

 

2.1.4.14. Analiz tipini seçilmesi

1.   Main Menu:  Preferences

2.   Menüde structural seçilir

3.   OK tıklanarak diyalog menü kapatılır

2.1.4.15. Element tiplerinin tanımlanması ve seçilmesi

Bir analizde element tipleri kütüphanesinden malzemeyi seçmeniz ve analiziniz için tanımlamanız gerekmektedir.

Bu analiz için sadece bir element tipi kullanacağız, PLANE82, bu element iki boyutlu (2-D),  dörtgen yapıda olup, yüksek-düzenli elementtir.  Bu analizde olduğu gibi hararetsizliğini sürdüren çözümlemelerde, yüksek-düzenli elementler, normal ağ (mesh) için ise düşük-düzenli elementler seçilmektedir. Ayrıca, genellikle ağlarda bazı üçgen şekilli elementleri kullanılmaktadır, eğer ondan farklı şekilde istenirse düşük-düzenli elementler (PLANE42) kullanılır. PLANE82 seçmek için gerilme düzlemi ile kalınlığı açıkça belirtmemiz gereklidir.

1.   Main Menu:  Preprocessor
     Element Type
          Add/Edit/Delete

2.   Element tiplerini görmek için Add tıklanır

3.   Structural \ solid seçeneği seçilir

4.   Yan tarafta oluşan menüden 8-noded quad (PLANE82) seçilir

5.   OK tıklanarak element tipi uygulanır ve diyalog menü kapanır

6.   PLANE82, element tipi menüsünde Options.. butonu  tıklanarak elementle ilgili gerekli bilgiler alınabilir

7.   Gerilme düzlem ile kalınlık için element behavior  seçilir

8.   OK tıklanarak seçilen elementler onaylanır ve diyalog menü kapanır

9.   Element type diyalog menüsü kapatılır

 

2.1.4.16. Gerçek sabitlerin tanımlanması

Bu analiz için düzleme üzerine uygulanan gerilim ile kalınlık,  PLANE82 için girilen gerçek değişmez kalınlıktır.

1.   Main Menu:  Preprocessor
     Real Constants

2.   Real constant menüsünde Add seçeneği tıklanır

3.   PLANE82  seçilerek OK tıklanır

4.   Gelen menüden PLANE82  için Help butonu tıklanır

5.   Mouse sol tuşuna tıklayarak bar aşağı doğru çekilir, belgede PLANE82 elementi tanımlanmıştır

6.   File içinde Exit (File > Exit ) seçeneği tıklanarak yardım sisteminden çıkılır

7.   Menüde THK için .5 girilir

8.   OK tıklanarak sabit tanımlanır ve diyalog menü kapanır

9.   Real constant diyalog menüsü kapatılır 

2.1.4.17. Mesh oluşturulması

ANSYS programının iyi bir yanı; model olmadan da herhangi bir büyüklükte otomatik olarak ağ yapabilirsiniz. Bu işlem default mesh olarak isimlendirilir. Onun yerine biz global elementi belirterek  tüm mesh yoğunluğunun büyüklüğünü kontrol edeceğiz.

1.   Main Menu:  Preprocessor
     Mesh Tool

2.   Size controls’de Set Global tıklanır

3.   Ekrana gelen menüde Element edge length seçeneğine 0.5 girilir 

4.   OK 

5.   Mesh Tool’de Mesh area olarak seçilir 

6.   Menüde Mesh butonuna tıklanır

7.   Seçme menüsünde Pick All butonu tıklanır

8.   Mesh Tool menüsü  kapatılır

 

2.1.4.18. Buraya kadar yapılan işlemler mesh.db. ismiyle kaydedilir

1.   Utility Menu:  File
     Save as

2.   Database içine dosya adı olarak mesh.db  girilir 

3.   OK tıklanarak dosya kaydedilir ve diyalog menü kapanır

2.1.4.19. Yük uygulamasına karşı sabit bölgelerin seçilmesi

Yüklemelerin uygulanması doğrudan çizgilerden yapılabilir. 

1.   Main Menu:  Solution
    
-Loads-Apply
         
-Structural-Displacement
               On Lines

2.   Soldaki deliğin çevresindeki dört çizgi seçilir (Çizgi numaraları 10, 9, 11, 12).

3.   OK tıklanır (seçme menüsünden).

4.   Menüde  All DOF seçeneği seçilir

5.   Displacement value seçeneğine 0 girilir

6.   OK tıklanarak sabitleme uygulanır ve diyalog menü kapanır

7.   Utility Menu:  Plot
     Lines

Yaptığımız işlem sonunda desteğin sabitlene kısmını göstermek amacıyla, sol tarafındaki deliğin çevresinde mavi üçgenler oluşur.

8.   Toolbar:  SAVE_DB

2.1.4.20. Basınç yükünün uygulanması

Sağdaki küçük deliğin bulunduğu kısma doğrusal değişen basınç yükü uygulanır. Not; ANSYS de bir çember oluşturulurken,  çevresi dört çizgi ile tanımlanır. Bu nedenle, çemberin alt yarımındaki iki çizgiye basınç yükü uygulanmaktadır. Uçlara uygulanan basıncın maksimum değeri (500 psi) olduğundan çemberin alt kenarlarına uygulanan yükün minimum değeri (50psi) olur,  böylece uygulanan basınç yükünün  iki kademede uygulanması ile her bir doğru için uca doğru ters yönde azalır.

1.   Main Menu:  Solution
     -
Loads-Apply
          Pressure
               On Lines

2.   Çemberin sol alt kısmındaki tanımlanan çizgi seçilir (Çizgi 6).  Şekil 2.9 da gösterilmiştir.

3.   Menüden Apply tıklanır

4.   VALUE  50 girilir (yük değeri)

5.   Optional value  kımına 500 girilir

6.   Apply tıklanır

7.   Çemberin sağ altındaki tanımlanan çizgi seçilir (çizgi 7). Şekil 2. 9’da gösterilmiştir.

8.   Apply tıklanır 

9.   VALUE kısmına 500 girilir

10. Optional value kısmına 50 girilir

11. OK 

12. Toolbar:  SAVE_DB

2.1.4.21. Çözümlerin Elde Edilmesi

1.   Main Menu:  Solution
     -Solve-Current LS

2.   Durum penceresindeki bilgiler gözden geçirildi ise  File’dan
(Windows NT/Windows 95) için Close seçilerek pencere kapatılır

3.   Menüden OK tıklanarak çözüm başlatılır.

4.   Bilgi penceresi (information window) kapanırsa çözüm yapılmıştır 

Bu problemin ilk yük adımının sonuçları database de ve sonuçlar dosyasında (results file), Jobname.RST (veya  termal için Jobname.RTH, manyetik için Jobname.RMG, ve akışkan analizi için Jobname.RFL) dosyasında biriktirilir. Aslında database de belirlenmiş herhangi bir zamanda sadece bir adım, birçok adım veya bir çok alt adım analizlerinde, sadece son çözümde dadabase de biriktirilir. Bütün çözümler sonuçlar dosyasında toplanabilir.

2.1.4.22. General postprocessor’den girilerek ve sonuçlar okunur

1.   Main Menu:  General Postproc
     -Read Results-First Set

2.1.4.23. Deformasyon şeklinin gösterilmesi

1.  Main Menu:  General Postproc
     Plot Results
          Deformed Shape

1.  Main Menu:  General Postproc
     Plot Results
          Deformed Shape

2.  Menüden Def + undeformed  seçeneği seçilir

3.  OK 

İşlemlerinin ardından grafik penceresinde desteğin deformasyona uğramadan önceki durumu kesik çizgiyle deformasyon sonrası hali ise  renkli şekil olarak görünecektir. Aynı zamanda deformasyon şeklinin animasyonunu yapabiliriz ;

4.   Utility Menu:  Plot Ctrls
     Animate
          Deformed Shape

5.   Menüden Def + undeformed seçilir

6.   OK 

2.1.4.24. Von Mises equivalent geriliminin gösterilmesi

1.   Main Menu:  General Postproc
     Plot Results
          -
Contour Plot-Nodal Solu

2.   Menüde Item to be contoured  seçeneği için Stress seçilir

3.   Yandaki seçme menüsünden von Mises (SEQV)  seçeneği tıklanır

4.      4.      4.      4.      OK 

İşlemlerinin ardından malzemedeki gerilim dağılımını rahatlıkla görebiliriz. Ayrıca ekranda yükün uygulanmasıyla oluşan şekil değişimi ve gerilim dağılımlarının animasyonunu yapabiliriz. Böylelikle, animasyon penceresinin yan tarafında oluşan gerilim bilgi tablosunda oluşan gerilim değerlerini ve desteğin hangi bölgelerinde gerilimin ne değerde oluştuğunu rahatlıkla görebiliriz. Yapılan animasyon ile ilgili gerilim dağılım şekli ve analiz bilgi penceresi Şekil 2.10 da verilmiştir. Animasyon için;

5.    Utility Menu:  Plot Ctrls
     Animate
          Deformed Results

6.    Menüde item to be contoured  kısmından Stress seçilir

7.    Yan menüde bar aşağı çekilir  ve  von Mises (SEQV)  seçilir

8.   OK 

Windows NT sistemleri için:  Animasyona bakmadan önce Media Player da otomatik tekrar işlemi seçilmelidir.

UNIX sistemler için:  Animasyona bakmadan önce ANSYS Animasyon Kontrollerde seçim     yapılmalıdır. 

2.1.4.25. Reaksiyon çözümünün listesi

1.    Main Menu:  General Postproc
     List Results
          Reaction Solu

2.    Menüde listeden  all items seçilirek  OK tıklanır ve diyalog menü kapanır

3.    Ekrana gelen menüde yan bar aşağı  çekiler ve toplam dikey kuvvet bulunur, FY -»

4.    File’dan Close girilerek liste kapatılır.

2.1.4.26. ANSYS programından çıkış

1.    Toolbar:  Quit

2.    Quit  - No Save!  seçilir

3.    Ok